acara 40 harian orang meninggal
Ceramah
M
Mas Ud
7 Mei 2026
4 menit baca
2 views
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ اَلْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، حَمْدًا كَثِيْرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيْهِ كَمَا يُحِبُ...
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ
اَلْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، حَمْدًا كَثِيْرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى. اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ. أَمَّا بَعْدُ.
قَالَ اللهُ تَعَالَى فِيْ كِتَابِهِ الْكَرِيْمِ: {كُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ} (العنكبوت: 57). رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي.
Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.
Langanipun dumateng panjenengan sedaya, para alim ulama, para kiai, para asatidz, saha para asatidzah. Mugi-mugi tansah dipun paringi berkah dening Allah SWT. Wabil khusus dumateng panjenenganipun Bapa/Ibu [disebut nama tokoh penting jika ada] ingkang kula hormati. Sedaya para rawuh kakung miwah putri, kawula tuwa enem, ingkang insyaallah sami-sami katampi ing ngarsanipun Allah SWT.
Sugeng dalu, mugi-mugi rahmat serta ridha Allah tansah lumeber dumateng kawula panjenengan sedaya. Ngaturaken sanget syukur dumateng Allah SWT ingkang sampun paring rahmat, taufiq, hidayah, lan inayah, saengga kita saged kempal wonten ing papan menika saperlu ngrawuhi acara 40 dintenipun almarhum/almarhumah Bapak/Ibu [disebut nama jenazah].
Bapak, Ibu, sederek-sederek sedaya. Menawi remen kula aturi ngguyu sik, menawi dereng siap ngguyu, monggo dipun siyapaken. Soale nak ngomongke pati meniko kadang njalari mripat perih, weteng mules, tapi nak cara kula ngomongke, insyaallah ugi saged nggawe ati bungah, paling ora guyu ngakak. Soale nak mati niku pancen pasti, tapi carane ngadepi niku sing beda-beda. Kadang, wong sakniki niku nek wis tiwas mati malah bingung. Lha kok bingung? Yo bingung, soale sadurunge mati kok ora tau nyimpen nomer keramatipun malaikat Maut. Dadi pas diparani, bingung ngadepi.
Sedulur-sedulurku kabeh, acara 40 dina niki, niku sanes artine panjenengan sedoyo niki njaluk sing tilar donyo niku wangsul malih dados umur 40 dina. Sanes niku. Niki kan namung tradisi ingkang dipun tindakaken dening masyarakat, kanggo ngeling-eling lan ndongakake supados almarhum/almarhumah dipun paringi pangapunten. Kados pundi dalilipun? Allah SWT ngendika wonten ing Al-Qur'an surat Al-Baqarah ayat 153:
{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}
"Ehe, kabeh wong sing podho iman, podho njaluk tulung kalihan sabar lan sholat. Sestu Allah niku sareng kalihan tiyang ingkang sabar."
Nah, niku pentingipun sabar lan sholat. Mangkane, nek pas sedih niku dipadakne kalih kopi, nggih to? Kadang pait, kadang legi, tapi nak dicampur gula lan susu, ya dadi nikmat. Urip meniko kados kopi. Kadang niku pas lakonane abot, rasane pait. Nanging nak kita sabar, lan njaluk tulung Allah lewat sholat, insyaallah urip niku dados nikmat.
Lan perlu dingertos, Bapak, Ibu, sederek-sederek. Nek wonten ingkang tilas donyo niku pancen sampun dados titahipun Allah. Bapake Kanjeng Nabi Adam niku nggih tilar donyo, anake Kanjeng Nabi Adam niku nggih tilar donyo. Mangkane, sing jenenge tiyang niku lak yo bakal mati to. Dadi nek panjenengan kok ngantos bingung pas krungu kabar tiwas, berarti durung biasa. Makane Kanjeng Nabi Muhammad SAW ngendikaken, wonten ing hadits ingkang menika, sanadipun sahehaditsipun Imam Muslim:
"أَكْثِرُوا ذِكْرَ هَادِمِ اللَّذَّاتِ"
"Pathokono siro kabeh eling maring barang sing ngrusakaken nikmat."
Nopo niku, Bapak, Ibu? Nggih niku, kematian. Lha kok diparani kok malah ngguyu tho? Dadi ngelakoni ibadah niku yo ojo spaneng, mengko malah cepet mati tenanan. Tapi ya ora spaneng tenan, kudu ngrasakne. Eling mati niku sanes tujuane ben wedi, tapi ben awake dewe sadar. Ben awake dewe noto urip.
Kisahipun tiyang teng mriki, pas nembe ngaturaken 40 dina, nggih menika kepingin ngelingaken bilih urip niki namung sedelo. Kados pundi dawuhipun tiyang sepuh, "Lamun urip mung welas, yen mati mung muspra". Dadi, urip niki namung sedelo, benjing wonten alam sanes, niku sing langgeng. Mangkane, dipun paringi pitutur dening para ulama, kados dening Imam Al-Ghazali, piyambakipun ngendika wonten ing kitabipun; "Jilid I, halaman 134" ngoten, menawi nembe nyritakaken babagan akhirat, piyambake ngendika, *“Dunya khoyru-l-muuminina ila ainil akhirati, kama anil qathiri ila ainil wathana.”* Dados arthine niku, dunyo niku luwih becik dados tempat sing dilakoni wong mukmin sadurunge ketemu akhirat, kados menawi tiyang ingkang lagi mlampah tebih lajeng ketemu kaliyan tanah airipun, niku wis seneng sanget.
Mula saking menika, panjenengan sedaya menawi nembe ngrawuhi acara niki, mesthine niku ora namung mbatin almarhum/almarhumah niku wis entek. Tapi, awake dewe niku dipun eling-elingaken. Supados nek pas urip niki, awake dewe tumindak becik. Kados pundi hadits saking Kanjeng Nabi Muhammad SAW, saking Bukhari Muslim:
"إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلا مِنْ ثَلاثٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ"
"Menawi sampun seda para putrane Adam, namung telu piye ngoten niku sing tasih ngalir amale: shodaqoh jariah, ilmu sing manfaat, kaliyan anak sholeh sing ndungakake."
Dadi, bapak-ibu sedoyo, menawi jenengan bade dongakake, niku yo apik. Tapi luwih apik niku jenengan tumindak sae sakmenika. Dados tiyang ingkang sae, dados tiyang ingkang manfaat, supados menawi gusti Allah nimbali panjenengan, menawi panjenengan tasih ngelakoni ibadah, insyaallah dados sangu. Inggih meniko menawi kula ngaturaken menapa ingkang sampun kula aturaken. Nggih meniko pangertosan babagan eling mati, nggih meniko ajakan supados tumindak becik sakmenika.
Mugi-mugi kulo lan panjenengan sedoyo tansah dipun paringi pitulungan dening Allah SWT. dipun paringi kekuatan, supados saget nglampahi perintahipun Allah, lan supados dipun paringi pangapunten sedoyo dosa-dosa kita. Amin. Mugi-mugi almarhum/almarhumah dipun paringi khusnul khotimah, dipun paringi pangapunten dosanipun, dipun paringi kanikmatan ing alam kubur, lan dipun kempaken kaliyan para tiyang ingkang sholeh. Amin.
Kula aturaken nyuwun pangapunten ingkang kathah menawi wonten klenta-klentunipun anggen kula matur, amargi kula menika namung tiyang kang ketingal lepat. Kados pundi dawuhipun tiyang sepuh, "Becik turu ngono tinimbang tangi nganti lali ngaji." Dados, menawi kula klera-kleru, niku nggih lumrah. Nyuwun pangapunten sanget.
وَالسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ.